9 Kasım 2014 Pazar

Alpaslan Eratlı - Liberoların Kralı

“Onu ilk kez İstanbulspor takımındaki birinci maçında seyretmiştim. İncecik, dal gibi vücuduyla bu işin altından kalkamayacak bir hali vardı. Fakat yaptığı hareketlerle beni iyice sardı. O maçtan sonra yaptığım kritikte, ‘Bu çocuğa dikkat edin. Sahalarımıza büyük bir futbolcu geliyor’ diye yazmıştım. Bu sezon başında da gene bir kritiğimde Alpaslan’ı rahat stili, kendine olan büyük güveni ve olağanüstü top tekniği yüzünden ünlü yıldız Beckenbauer’e benzetmiştim."

Futbol tarihimizin simge isimlerinden biri olan Gündüz Kılıç 1975 Haziran’ında Hürriyet gazetesindeki köşesinde Alpaslan Eratlı için bu satırları yazmış. Stili Beckenbauer’a benzetilen usta oyuncu, Türkiye’de değil de Almanya gibi bir ülkede yaşasaydı herhalde bugün hâlâ bütün dünyanın tanıdığı bir futbolcu olurdu. Yetmişli yılların bu büyük yıldızıyla İstanbulspor, Fenerbahçe ve milli takım yıllarının yanı sıra öncesini de konuştuk. Cerrahpaşa ve Davutpaşa’da geçen ilk yılları bize şöyle anlattı:


“9 Kasım 1948 İstanbul, Cerrahpaşa doğumluyum. Her çocuk gibi ben de mahalle arasında top oynamaya başladım. Davutpaşa Ortaokulunun bahçesinde oynardık. Okulun bahçesi çok büyük değildi. Altışar kişilik maçlar yapardık. O zamanki eğilimin aksine ailemden top oynamama karşı bir tepki gelmedi. Babam denizyollarında çalışıyordu. Onu üniforma içinde gören herkes subay zannedermiş. ‘Bütün askerler bana selam veriyor, ben de onları bozmamak için selam veriyorum,’ derdi. İki kardeştik biz. Üç yaş ufak kardeşim Turgay da benim gibi futbolcu oldu.”

Alpaslan Eratlı'nın annesi ve babası.
“İlk kulübüm Cerrahpaşa idi. Davutpaşa Ortaokulu bahçesinde top oynarken beni görüp beğenmişler. Cerrahpaşa kulübüne girdiğim zaman herhalde on beş yaşındaydım. Bana lisans çıkardıkları zaman takımdakilerin hepsi askerliğini yapmıştı, yani en az 23-25 yaşlarındaydı. Cerrahpaşa’da bir sezon geçirdim ve amatör kümede oynadım. Hatta yazlık maçlarda bile oynadım. Ligler bittiği zaman mesela Beykoz’dan, Florya’dan, Fatih’ten çeşitli takımlar gelir, turnuva düzenlenirdi. Bahçelievler’de böyle bir turnuva olmuştu. Hatta o yaşta tuhaf bir şey ama benim o turnuvada gol kralı olmam dolayısıyla bir kupam bile vardır.”

                  Cerrahpaşa formasıyla Bakırköy Sümerspor sahasında.                        
                                                                                              (Şerif Çekiçler arşivi)
“Cerrahpaşa’dan sonra Davutpaşa takımında oynadım. Yalnız Davutpaşa’ya gitmeden önce Cankurtaran kulübüne geçmiştim. Bir maç oynadım, bir daha oynamadım. Beni sol açık oynatmak istediler. Ben forvete yakın orta saha oynuyordum. Hoca takım kaptanını o pozisyonda oynatınca, ‘Bir daha böyle yaparsanız gelmem,’ dedim. O, kaptanı orada oynatmakta ısrar edince bir daha gitmedim. O sezonu oynamadan boş geçirdikten sonra 3. Ligdeki Davutpaşa’ya geçtim.”

                             (Davutpaşa Spor Kulübü)
Alpaslan Eratlı Davutpaşa takımında bir sezon forma giydikten sonra 1968-69 sezonundan itibaren İstanbulspor’da oynamaya başlamış. Yalnız bu transferin enteresan bir hikâyesi var. Bunu şöyle anlatıyor: “Eski İstanbulspor santrforu İbrahim Toker Cerrahpaşalıydı. Beni o götürdü İstanbulspor’a. Aslında bunun hikâyesi de çok enteresan. Neredeyse Tekirdağspor’a gidiyordum. Onlara karşı oynadığım iki lig maçında da gol atmıştım. Bana transfer teklif ettiler. 30.000 lira vermeyi teklif ettiler ki, o zaman daha amatördüm. Çok iyi paraydı o zaman. Ben o sene Galatasaray Kimya Fakültesi gece bölümüne girmiştim. Okulun yıllığı 3.000 liraydı ve beş yıllık bir okuldu. Yani toplam okul parası 15.000 lira yapıyordu. Benim bu parayı bulmam lazım, ailemden bu parayı verecek kimse yok, memur çocuğuyduk. Ben o teklifi kabul ettim tabii.”


“Akşam mahallede, kahvenin önünde sandalyede otururken İbrahim Abi geldi. ‘Ne yaptın?’ diye sordu. ‘Abi yarın hayırlısıyla Tekirdağ’dayım,’ dedim. ‘Sen orayı bırak, gel ben seni yarın İstanbulspor’a götüreyim,’ dedi. Ben anlaştığımızı söyleyince, ‘İbrahim Abi beni caydırdı dersin,’ karşılığını verdi. İki gün sonra Vefa Stadında kulübün futbolcu denemeleri varmış. Çıktım çift kaleye. Biraz sonra baktım birisi kenardan, ‘Gel gel,’ diye bağırıyor. Çıktım sahadan, velhasıl daha on dakika bile olmadan iş bitti, seçildim. Ayağıma iki-üç tane top gelince kenardan seyredenler herhalde bir şeyler gördüler ki ‘yeter çık’ dediler. Ertesi gün bana toplam okul masrafım olan 15.000 lirayı teklif ettiler. Hiç olmazsa 20.000 lira verin dedim ama İbrahim Abi, ‘Sen merak etme, aylık verirler, telafi edilir,’ dedi. Bahçelievler’de Talha Dinçel laboratuarı vardı. Beni 650 lira maaşla oranın kadrosuna aldılar. Böylece yine benim talep ettiğim miktara gelmiş oldu.”
Tekirdağ’a gitseydiniz bugün herkesin tanıdığı Alpaslan Eratlı olur muydunuz diye sorduğumuzda, “Bilemeyiz tabii,” diye cevap veriyor. “Tekirdağspor da o zaman Davutpaşa gibi 3. Ligde oynuyordu. Orada keşfedilmem çok zor olurdu. İbrahim Abi, ‘Gözden ırak olan gönülden de ırak olur,’ demişti. Belki 2. Ligde oynardım.”

İstanbulspor 1968-69. Ayaktakiler: Yıldırım, Mete, Celal, Bilge, B. Ahmet, Cemil.
Oturanlar: Türker, Bülent, K. Ahmet, Kasapoğlu, Alpaslan.

Okula devam edip etmediği şeklindeki sorumuza şöyle cevap veriyor: “Okulu üçüncü sınıfa kadar sürdürdüm. Yöneticimiz Nirun Şahingiray vardı, birbirimizi çok severdik. ‘Okula devam et, ilkokul dahil bugüne kadar yaptığın bütün masrafları vereceğim,’ dedi ama okulu bitiremedim.”

Alpaslan Eratlı 1968-69 sezonundan itibaren İstanbulspor forması giymeye başlamasına rağmen ilk sezonunda fazla oynamamıştı. Bunun sebebini şöyle açıklıyor:  “İstanbulspor’daki ilk sezonumda iki maç oynadım sonra beni oynatmadılar çünkü amatördüm ve kaçmamdan korkuyorlardı. Sezonun bitmesine yaklaşık bir ay vardı. Profesyonel olursan oynatırız diyorlardı. Ben de profesyonel oldum. Son dört-beş maçta oynadım o zaman. Hiç unutmam iki maç oynadım, uçağa bindirip Bursa’ya götürdüler beni. Hiç unutmam onu, pırpırlı bir uçaktı. Kalkmasıyla Gemlik üzerinden biraz sonra Bursa’ya varması bir olmuştu. Bursalı yöneticilerden biri İstanbul’a gelip beni götürmüştü. Cavit Çağlar ve Ali İhsan Sönmez yöneticiydi o zaman. Bana 100.000 lira teklif ettiler. Ama ben Nirun Abi’yi sevdiğim için kabul etmedim.”

İstanbulspor'a ilk geldiği günlerde Bilge Tarhan'la.
                                                                                              (Bilge Tarhan arşivi)
İki ayağını da iyi kullanabilen ender futbolculardandı Alpaslan Eratlı. Fakat onu bugün unutulmaz bir futbolcu yapan asıl özelliği sol ayağını çok iyi kullanabilmesiydi. Fenerbahçe’ye geldikten sonra da Türk futbolunun gördüğü en iyi liberolardan biri olmuştu. Bugün pek bilinmeyen bir özelliği de İstanbulspor da bir dönem santrfor olarak oynamasıydı: 

“Yalçın Abi sol bek oynadığı için ben İstanbulspor’da sağ bek olarak başladım. Milli takımda da sağ bek oynuyordum. Savunmanın her yerinde oynadım. Fenerbahçe’ye geldiğimde sol bek oynadım, sağ bek olmadığı zaman yine orada oynuyordum. Son dört sene de libero olarak oynadım. Oynamadığım yer yok ki. İstanbulspor’un 2. Lige düştüğü 1972-73 sezonunda da santrfor olarak oynadım takımda. Cemil o sezon Kasım ayındaki ara transferde Fenerbahçe’ye gitmişti. Ben o zaman santrfora geçtim. Birkaç maç oynadım, gol de attım. Hatta Trabzonspor’u Dolmabahçe’de 2-0 yendiğimiz maçta iki golü de ben atmıştım. İskenderun’da da iki gol attım. O sezon yedi-sekiz tane gol attım.”

Milli takımda iki İstanbulsporlu.
Unutulmaz gollerinden biri olarak İstanbulspor’un 1970-71 sezonunda Galatasaray’ı 3-0 yendiği maçın son dakikasında, takımının son sayısını kaydetmesini hatırlatıyoruz: “O golü hatırlıyorum. Yalçın Abi ortaladı ben de yükselip kafayla golü attım. Yani sol bek ortaladı, sağ bek golü attı. Azdır bunun örneği.” Aynı golü takım arkadaşı Bilge Tarhan şöyle anlatıyor: "Yalçın sol taraftan topu ortaladı. Ben tam topa kafa vurmak için yükselmiştim ki, arkamdan bir gölgenin hışımla gelip beni geçtiğini fark ettim. Alpaslan benden de fazla yükselerek kafayı vurup golü attı."

Galatasaray maçında Alpaslan'ın attığı üçüncü İstanbulspor golü.
                                                     (Cem Atabeyoğlu, İstanbulspor Yıllığı 1996)
A milli formayı ilk kez 17 Ekim 1970’te Köln’de Batı Almanya ile 1-1 berabere kaldığımız maçta giymiş Alpaslan Eratlı. Ondan önce de Bulgaristan’daki turnuvada dört kez ümit milli formayı giymiş. O yıllarda bilhassa yurtdışındaki maçlarda “Çanakkale geçilmez” savunmasıyla oynadığımızı hatırlayarak Köln’deki maçta da aynı taktikle oynayıp oynamadığımızı soruyoruz: “Köln’deki maçta çok iyi oynamıştık. Hiç ezilmedik. O zaman Alman milli takımında kimler yoktu ki: Mayer, Vogts, Beckenbauer, Overath, Müller, Grabowski. İlk maçım olduğu için onu çok iyi hatırlıyorum. Ezilmediğimiz gibi galibiyeti de kaçırdık. Almanlar penaltıdan atmıştı golü.” Halit Kıvanç o maçı radyodan anlatmıştı. Daha sonra kaleme aldığı anılarında Alpaslan’la ilgili olarak şunları yazmış: “Alpaslan, o gencecik, körpecik Alpaslan, sanki kırk yıllık milli idi. Oysa ilk kez giyiyordu A milli takım formasını. Öylesine soğukkanlı, öylesine güvenli, raket gibi sol ayağını bir uzatıyordu… Müller’i, Grabowski’si, topu bırakıp dönüyordu geri.”*

13 Aralık 1970'te İstanbul'da Arnavutluk'u 2-1 yendiğimiz maçın kadrosu: Ali Artuner, Ercan Aktuna, Muzaffer Sipahi,
Metin Kurt, Cemil Turan, Sanlı Sarıalioğlu, Ziya Şengül, Ender Konca, Alpaslan Eratlı, Kamuran Yavuz, Ergün Acuner.
Milli takımda başarılı futbolunu sürdürmesine karşın İstanbulspor 1971-72 sezonu sonunda 2. Lige düşünce Alpaslan Eratlı bir süre milli kadroya çağırılmamış: “İstanbulspor 1. Ligdeyken milli takıma seçilmiştim, takım 2. Lige düştü diye Napoli’de İtalya ile 0-0 berabere kaldığımız kadroya alınmadım mesela. Ondan önce milli takımda kaç tane maç oynamışım. Bu yanlış bir iş bence.”
30 Nisan 1975’te deplasmanda İsviçre ile oynadığımız maçta attığı unutulmaz golü hatırlatıyoruz: “Milli maçlarda fazla gol atamadım. Sadece İsviçre’ye ve ümit takımında Arnavutluk’a golüm var. Yalnız sol ayaklı değildim, sağ ayağımı da kullanıyordum. Mesela İsviçre’de 1-1 berabere kaldığımız maçta sağ bek oynuyordum ve golü sağ ayağımla atmıştım. Sol bekte yanlış hatırlamıyorsam Zekeriya oynamıştı.”

1 Aralık 1974'te İzmir'de oynanan İsviçre maçının kadrosu. Ayaktakiler: Ziya Şengül, Metin Kurt, Zekeriya Alp,
İsmail Arca, Mehmet Özgül, Yasin Özdenak. Oturanlar: Alpaslan Eratlı, Selçuk Yalçıntaş,
Engin Verel, Cemil Turan, Osman Arpacıoğlu.
2. Lige düşen İstanbulspor’da bir sezon daha oynadıktan sonra 1973-74 sezonundan itibaren Fenerbahçe forması giyen Alpaslan’ın transferi pek kolay olmamış: “Fenerbahçe’ye geleceğim sene sözleşmem bitmişti aslında ama o zaman kulüplerin sözleşmeyi iki yıl uzatma hakkı vardı. İstanbulspor başkanı Ali Sohtorik, ‘600.000 lirayı getirirsen gidersin,’ dedi. O beni Galatasaray’a vermek istiyordu. Emin Abi buldu beni, ‘Al şu 25.000 lirayı, git tatil yap, merak etme ben seni alacağım,’ dedi. Ben de, ‘Bu işin bir prosedürü var, o zaman satışımı isteyeyim,’ dedim. Ben satış isteyince, İstanbulspor beni 1 milyon liraya satışa koydu. O zaman Emin Cankurtaran, Mehmet Üstünkaya, Selahattin Beyazıt hepsi sanayiciydi ve birbirleriyle dosttu. Satışa Fenerbahçe’den başka kimse girmedi. Tek kulüp girince satış bedelinin yüzde 60’ını yatırdığı zaman oyuncuyu alıyordu. O yatırılan paranın da yüzde 60’ını kulüp, yüzde 40’ını oyuncu alıyordu. Böylece Fenerbahçeli oldum.”


Fenerbahçe’ye geldiği zaman bek olarak oynamaya devam etmiş. Üçüncü sezonundaysa en verimli olduğu pozisyona, liberoya geçmiş: “1973-74’te geldim Fenerbahçe’ye. Liberoda Ziya oynuyordu. O sene şampiyon olduk. 1974-75’te yine şampiyon olduk. O sene Ziya bıraktı, ben ondan sonra liberoya geçtim.” Fenerbahçe’ye ilk geldiğinde 250.000 lira almış Alpaslan Eratlı. Bu paranın o yıllarda iyi bir meblağ olup olmadığını soruyoruz: “İyi paraydı tabii. O zamanki gazetelere bak, o parayı alan kaç kişi var, o zaman durum anlaşılır. Emin Abi (Cankurtaran) imzayı attığımız gün verdi paranın tamamını. Yazıhanesi Karaköy’de Bankalar Caddesindeydi. O zaman kimsede araba yok. En büyük banknotlar 500 liralıktı. Para olduğu anlaşılmasın diye sanki alışverişten geliyormuşum gibi kesekâğıdına doldurmuştum paraları. O zaman maaşlar 1.000 liraydı galiba. Yalnız hazırlık maçlarından iyi para kazanmıştık, on üç tane maç yapmıştık bir ayda. Galatasaray ve Beşiktaş maçlarını kazandığımızda 2.000, diğer maçlardan 1.000 lira pirim alıyorduk. Hiç unutmam, Ağustos ayındaki o ilk maçlardan, spor yazarları turnuvasından 13.500 lira pirim almıştık.”

Fenerbahçe'de son sezonu olan 1982-83'te takımın kaptanıydı. Ayaktakiler: Selçuk Yula, Hasan, Nurettin, Müjdat,
Cem, Alpaslan. Oturanlar: Erdoğan Arıca, Arif, Bulgar Mehmet, Önder, Osman.
                                                                                                                                                                        (Koray Gürtaş arşivi)

Alpaslan Eratlı Fenerbahçe’ye gelir gelmez üst üste iki sezon şampiyonluk yaşamıştı. Özellikle 1974-75 sezonunda iyice olgunlaşan futboluyla takıma büyük katkı yapmış, şampiyonlukta büyük rol oynamıştı. Halit Kıvanç da anılarında bu duruma dikkat çekiyor: “Aynı mevsim Fenerbahçe lig şampiyonluğunu kazanırken de golcüsü geri adamlarından biriydi. Cemil’lerin, Osman’ların golü nasıl atacağını bekleyen on binler, Fenerbahçe-Giresunspor karşısında, galibiyeti Alpaslan’ın golüyle aldığını görmüşlerdi. Alpaslan, ünlü tenis raketi sol ayağıyla topu şöyle bir kepçelemiş ve ağlarla birlikte tribünleri de havalandırmıştı. Sarı-Lacivert renklere gönül verenler mutluydu. Fenerbahçe şampiyonluk turunu atmaya hak kazanmıştı.”**


Birçok basın organı 1974-75 sezonunda onu yılın futbolcusu seçmişti. Nitekim Gündüz Kılıç da 9 Haziran 1975 tarihli Hürriyet gazetesindeki yazısının başlığını “Ligin baş kahramanı Alpaslan” şeklinde koymuştu. Onun için şunları yazıyordu Baba Gündüz:  “Geçtiğimiz ligin ilk yarısından sonra da yeteneklerini ve form grafiğini inceleyen bir yazımla onu Fenerbahçe’nin süper yıldızı olarak ilan etmiştim. Alpaslan’a beni mahcup etmediği için teşekkür ederim. Yalnız Fenerbahçe’nin değil, ligin de süper yıldızı oldu o.” Ardından onu büyüten özellikleri şöyle sıralıyordu: “Hiçbir oyuncuda olmayan hasletler onda var. Kafası ile vücudu arasındaki koordinasyon mükemmel. İntikal sureti olumlu. Kendine güveni tam. Kişisel top tekniği yüksek seviyede. Oyunu iyi anlıyor, sahayı enine boyuna görebiliyor. Pozisyon nosyonu noksansız. Taymingi çok iyi. Yaratıcılığı da var. Tam zamanında, tam yerinde olmasını da biliyor. Soğukkanlı ve sahadaki her şarta adapte olabiliyor.”


Frikikten çok sayıda golü vardı. Bunlardan en unutulmazı bir başbakanlık kupası maçında Trabzonspor’a yaklaşık kırk metreden attığı goldü. Gelgelelim maç penaltılara kalmış, o zaman penaltı atışını kaçırmıştı: “Çalıştığımız idman sahasının arkasında çalışmamız için ufak çim bir saha yapılmıştı elliye elli. Orada ayak tenisi filan da oynardık. İdmanlardan sonra orada baraj tahtasının üzerinden frikik çalışması yapardım. Futbol hayatımda iki penaltı kaçırdım. Birisi o maçtaydı, diğerini de cumhurbaşkanlığı kupasında Yasin’e atamamıştım. Trabzonspor maçındaki o frikik golünü hala hatırlıyorum. Şenol topu görememişti. Fakat on metreden penaltıyı kaçırdım. Hırslandın mı oluyor böyle şeyler. Kaçırdığım o iki penaltıda da topa vururken hırslanmıştım. Rahat olmak lazım halbuki.”


Futbol hayatı en üst seviyede devam ederken o uğursuz sakatlık geldi. Fenerbahçe’nin 1977 Eylül’ünde İngiltere’de Aston Villa ile yaptığı maçta çapraz bağları kopunca yaklaşık iki sezon futbol oynayamadı. Nasıl sakatlandığını ve sonrasında yaşadıklarını şöyle anlatıyor: “Top havalanmıştı. Ben rakip oyuncuyla birlikte havalandım. Ayağımın üstüne ters bastım. Zaten o anda hissettim kötü bir şey olduğunu. Meğer çapraz bağlar kopmuş. Kırıktan daha kötü, kırık bir süre sonra kaynıyor. Arabanın amortisörünü düşün, o olmazsa gider mi araba? Bağların kopması da aynı durum. Sekiz ay boyunca topa ayağımı sürmedim. Sonra oynadım ama tam randıman verdiğim söylenemez. Rutubetli havalarda hâlâ bacağım ağrır. İlk ameliyatı burada oldum ama yanlış yapılmış, sakatlığım geçmedi. Almanya’da ikinci kez ameliyat oldum. Ameliyatımı Alman milli takımın da doktoru olan profesör yaptı. Doktoru Ali Şen ayarlamıştı. Doktor bana, ‘Ben bu ameliyatı top oynaman için değil, ileride rahatsız olmaman için yapıyorum,’ demişti. Hatta İzmir’deki Almanya maçına Profesör Hess de gelmişti. Orada ona, ‘Yakında oynayacağım,’ deyince adam çok şaşırmıştı. Ameliyattan sonra çok vücut geliştirme çalışması yaptım. Ameliyatı yapan doktorun kitabı vardı, onu aynen uyguladım. Fenerbahçe’de dört şampiyonluk yaşadım ama 77’den sonra ben doğru dürüst oynamadım aslında. Rausch giderken bana, ‘Senin yüzünden gidiyorum,’ demişti. Bir maç oynuyordum, üç maç oynayamıyordum. Ayağım davul gibi şişiyordu. Onu da düşünürsek toplam iki sezonum gitti.”

Kardeşi Turgay'la Dereağzı'nda bir idmanda.
Fenerbahçe’ye geldiğinde üst üste iki şampiyonluk kazandıran Didi’nin iyi bir teknik adam olup olmadığını sorduğumuzda dolaylı yoldan cevap veriyor: “Futbol oynadığımız yıllarda bize bir şey vermediler. Şimdiki gibi iyi gözlem yapılmazdı o zaman. Şimdi teknik adamlar oyuncuları adım atışından her aşamasına kadar biliyor, tanıyor. Ben bıraktıktan sonraki hocalardan Zeman takımı iyi çalıştırıyordu ama onu da gönderdiler. Gördüğüm en iyi antrenördü. Adam doğrusunu yaptırıyor ama karşısındakinin algılaması farklı. O durumda yapılacak hiçbir şey yok. 7-0’lık Benfica maçında o kadar fark Didi’nin yüzünden olmuştu. Göbekte oynatmadı beni, sol bekte oynattı. Ortadan gelen adam dört tane gol atmıştı. Zaten o maçtan sonra Didi’yi gönderdiler.”


Alpaslan Eratlı geçirdiği sakatlıktan sonra eski verimiyle oynayamadığını söylemesine rağmen 1982-83 sezonuna kadar futbol oynadı. Hatta o sezon eski günlerini aratmayan bir futbol sergileyerek Fenerbahçe’nin lig ve Türkiye Kupası şampiyonluğunda büyük pay sahibi oldu. 22 Haziran 1983 günü Trabzonspor’la yapılan Cumhurbaşkanlığı Kupası maçında resmi olarak son kez forma giydi. Ardından Fenerbahçe’nin milli takımda forma giyen şöhretlerle yaptığı jübile maçıyla futbol hayatını noktaladı.


*   Halit Kıvanç, Futbol Bir Aşk, s. 196.
** Futbol Bir Aşk, s. 251




 



31 Ekim 2014 Cuma

Günay Kayarlar - Bir Galatasaray Emektarı

Bir futbol takımında genellikle herkesin ismini bildiği iki-üç yıldız yer alır. Bir de bu isimlerin dışında sessiz sedasız görevini yapıp takımın başarısı için emek harcayanlar vardır ki, böyleleri olmasa o kulübün ayakta kalması veya şampiyonluklar kazanması zordur. Bu yazımızda ele alacağımız Günay Kayarlar da böyle insanlardan biridir. On iki yaşındayken girdiği Galatasaray kulübünde önce oyuncu, sonra antrenör olarak görev yapmış, zaman zaman başka kulüpleri çalıştırdıktan sonra tekrar yuvaya dönüp idari menajerlikten, tesis müdürlüğüne, futbol okulu yöneticiliğine kadar her kademede çalışmış. Futbola nasıl başladığını, Galatasaray’a girişini şöyle anlatıyor:


“1935 Şişli doğumluyum. Bütün çocuklar gibi ben de sokaklarda top oynamaya başladım. Babam top oynamamıza kızardı. Akşam eve geldiğinde ayakkabılarımı kontrol ederdi. Yeni alınan ayakkabımın birkaç günde burunlarının açıldığını bilirim. Onları babamdan saklardık. Ağabeylerim de futbol oynardı. Büyük ağabeyim rahmetli oldu. Deniz albaylığından emekliydi. Ben lisede oynarken onun futbolunu gördüm. Ama o okumayı tercih etti. Mersin’e, Deniz Harp Okuluna gitti. Küçük ağabeyim Bülent çok iyi futbolcuydu. Galatasaray A takımında da oynadı.”

1950-51 sezonunun Galatasaray genç takımı. Günay Kayarlar
arka sırada sağ başta. Ön sırada sağdan ikinci, birlikte A
takımına geçtiği arkadaşı Ali Soydan. Orta sıradaki takım
 elbiseli beyefendiler A takımının antrenörü İngiliz Lockhead
ve genç takım antrenörü Selahattin Buda. Fotoğrafın altındaki
imza o dönem kulüp müdürlüğü yapan Leblebi Mehmet'e ait.
“Ben 14 yaşında Galatasaray genç takımına girdim. Ağabeyim Bülent genç takım seçmelerine katılmıştı. Kazanıp oynamaya başladı. Oynarken ‘Kardeşim de iyi futbolcudur,’ deyince görmek istemişler. Ben doğrudan doğruya Galatasaray genç takımına gittim ve kabul edildim. Ne zaman ki, futboldan para kazandım, 16 yaşında yardım gibi Galatasaray’dan maaş almaya başladım – her ay 300 lira alıyordum ki o zaman için iyi paraydı. Babama yardım ediyordum o maaşla. O zaman futbol oynamama itiraz etmeyi bıraktığı gibi maçlara gelip teşvik etmeye de başlamıştı. Hatta eğer birisi tribünde futbolcuları eleştirirse onlarla tartışmaya giriyormuş.”


“1953’de genç milli oldum. Belçika’da dünya şampiyonasına gittik ve üçüncü olduk. Hocamız Cihat Arman’dı. Biz onu zamanında seyrettik, hakikaten çok iyi kaleciydi. Yarı finalde Macaristan’a yenildik. Sonra İspanya’yı yenip üçüncü olduk.” Günay Kayarlar’ın da sol bek olarak görev yaptığı genç milli takım, saman alevi gibi bir parlayıp bir sönen ülkemiz futbolunun o güne dek gördüğü en büyük başarıya imza atmıştı. İzmirspor kalecisi Seyfi Talay, Adaletli Gökçen Dinçer, Fenerbahçeli Akgün, Beşiktaşlı Metin Erman, sonradan Ankara Demirspor formasıyla gol kralı olacak Fikri, Beşiktaşlı Coşkun Taş gibi geleceğin başarılı isimleri yer alıyordu bu kadroda.

1953'te dünya üçüncüsü olan genç milli takım. Ayaktakiler (soldan): Coşkun Taş (BJK), Seyfi Talay (İzmirs.), Necdet
Çoruh (KP), Ercan Ertuğ (GB), Metin Erman (BJK), Günay Kayarlar (GS), Fikri Elma (Ank. Pınarspor), Akgün Kaçmaz
(FB). Oturanlar: Gökçen Dinçer (Adalet), Erol Topoyan (Adalet), Vedat Dömeke (Eyüp).
“Galatasaray genç takımında antrenörümüz Selahattin Buda idi. Futbolcudan çok iyi anlardı ve çok iyi gönül alırdı. O zaman diploması filan yoktu ama çok iyi anlardı futboldan. Geldiğim sene A takımını Lockhead isimli bir İngiliz çalıştırıyordu. Sık sık gelip genç takımı da izliyordu. Genç takımda Küçük Ali (Soydan) ile beraber oynadık ve A takıma beraber çıktık. Ondan sonra Gündüz Abi geldi. Onun zamanında A takıma alındım.”

1953-54 sezonunda Galatasaray'ın muhtemelen B
takımından bir grup. Ayaktakiler Kadri Aytaç, Necmi
Erdoğdu (Torik Necmi), Şükrü Gülesin. Oturanlar:
kaleci Metin Türel ve Günay Kayarlar.
Günay Kayarlar’ın aynı yıl içinde kazandığı bir diğer başarı Galatasaray formasıyla olmuş. Turgay Şeren, İsfendiyar, Suat, Coşkun, B. Ali gibi isimlerin de yer aldığı Galatasaray amatör takımı 1953 yılında Adana’da Türkiye şampiyonluğunu kazanmış.  Bu başarıların ardından 1954-55 sezonunda Galatasaray A takımına alınmış ve 1955’te profesyonel olmuş. O günlerdeki takım arkadaşlarını şöyle sıralıyor Günay Kayarlar: “Kaleci Turgay, sağ bek Candemir, sol bek Necmi sonra Tayyar Cavcav geldi. sağ haf Coşkun Özarı, santrhaf Bülent Eken, o İtalya’ya gidince Doğan Koloğlu ve Büyük Ali oynadı. Sol haf harika bir futbolcuydu: Rober Eryol. Forvet İsfendiyar, Suat, Metin, Kadri, Küçük Ali’den oluşuyordu. Ben genç takımda ve Türkiye amatör şampiyonasında sol bek oynadım. Ağabeyim Bülent sağ bek oynuyordu. Sonradan orta sahaya geçtim, sol ve sağ haf oynadım. Metin Oktay benden bir sene sonra gelmişti. Ben geldiğimde Suat, Kadri, Coşkun vardı takımda. 1955’te lig şampiyonu olduk.”

1953'te Türkiye birincisi olan Galatasaray (soldan): Bülent Kayarlar, Ali Soydan, İsfendiyar, Suat, Bülent Varol, Günaydın
Özyurt, Coşkun, Günay Kayarlar, Bülent Eken, Cemal, kaptan  Muzaffer Tokaç.
Söz o günlerin zorluklarından açılınca kendi tecrübelerini anlatıyor: “Dinyakos’a ayakkabı yaptırırdık. Çok enteresan bir adamdı. Ayağına baktı mı numaranı anlar, bir bakışta çizer ve yapardı. Bütün futbolcular sıraya girerdi ayakkabı yaptırmak için. İki üç ay sonrasına gün verirdi. Ama biz usulünü biliyorduk. Giderken bir şişe rakı alıp koyuyorduk. ‘Sağ ol paşam,’ derdi, hemen oradan bir ayakkabı uydururdu. Biz hep toprak sahalarda oynadık. Maça çıkarken önce taşları temizlerdik sahadan. Yağmur yağdı mı çamur, batak olurdu. Ayakkabıları biz kendimiz tamir ederdik. Kösele keserdik. Evde örsümüz vardı, krampon yapardık.”

Galatasaray yedekleri 1954'te Trabzon'da bir maçta. Sağdan üçüncü Doğan
Koloğlu, beşinci Günay Kayarlar. Sol tarafta Gündüz Kılıç görülüyor.
Günay Kayarlar tecrübeli isimlerin çokluğundan dolayı takımda fazla oynama şansı bulamayınca Galatasaray’dan ayrılarak Beyoğluspor’a geçmiş: “Galatasaray’dan Beşiktaş’a geçmem söz konusuydu ama Beyoğlusporlu oldum. Onlar beni tanıyorlardı çünkü Galatasaray ile özel maçlar yapıyorlardı. Beni istediler ama o sırada Beşiktaş’la sözleşme imzalamak üzereydim. Fakat Galatasaray bu transferi istemedi. O yüzden Beyoğluspor’a gittim."


Günümüzde rastlamayacağımız bir nezaket örneği: Günay
Kayarlar'ın başka takıma transfer olmasına izin veren
kulüp yöneticilerine yazdığı teşekkür ve veda mektubu.


1956-57 sezonunda formasını giydiği Beyoğluspor, kısıtlı imkânlarıyla İstanbul profesyonel liginin mütevazı takımlarından biri olarak alt sıralarda mücadele ediyordu. Bu takımda bir sezon oynadıktan sonra daha iddialı bir takım olan Beykoz'a transfer olmuş Günay Kayarlar.

Günay Kayarlar (ayakta sağdan ikinci) Beyoğluspor formasıyla. Sol başta
Koço Kaplan. Beşinci oyuncu Beşiktaş ve AEK'de oynayan  Aleko Sofianidis.
Sol başta oturan daha sonra Beykoz ve AEK takımlarında oynayan
Aleko Yordan. Sağ başta oturan Dimitrioğlu.
“Beykoz bir hamle yapmıştı o seneler. Necmi daha Beykoz’da oynuyordu. Sol bek İsmet, sağ haf Hasan, santrhaf Ekerbiçer vardı. Ben sol haf oynuyordum. Sağ açık Ziya Baydar pırlanta gibi bir insandı. Çok iyi çalım atardı. Küçük Erdoğan, Büyük Erdoğan vardı, hepsi çok iyi futbolcuydu.  Beykoz’a transfer olduğum zaman belli bir miktar transfer parası almıştım. O parayla o zaman bir araba alınabiliyordu ama tabii şimdiki paralarla mukayese edilemez. Çok iyi bir kadromuz vardı, bütün büyük takımlara kafa tutuyorduk.”



Beykoz'un 1957-58 sezonundaki kadrosu. Ayaktakiler: Necmi, Günay, Nusret Ülük, Ziya, K. Erdoğan, Ekerbiçer.
Oturanlar: Mustafa Yürür, Hasan, Katır Nusret, B. Erdoğan, Rauf. 
Beykoz’un simgesi haline gelen Kelle İbrahim maçlardan evvel soyunma odasında Beykoz marşını koro halinde bütün oyunculara söyletirmiş. Günay Kayarlar o günlerin hatırası olarak sakladığı bu marşın sözlerini bizimle de paylaşıyor.


Beykoz’da üç sezon oynayan Günay Kayarlar’ın 1960-61 sezonundaki yeni kulübü Feriköy olmuş: “Feriköy’de Büyük ve Küçük Rıdvan, İsmet, kaptan Ahmet, Münacettin gibi futbolcularla birlikte oynadım."

Feriköy 1960-61 kadrosu. Ayaktakiler: Günay, ? , ?, ? , Necdet, Burhan, kaptan Ahmet.
Oturanlar: Büyük Rıdvan, Hüseyin, Aleko, İsmet.
"Feriköy’den Beyoğluspor’a döndüm tekrar. Orada mahalli lig şampiyonluğu yaşadık. Bursa’da baraj maçlarına katılıp Türkiye 1. Ligine çıktık.” Böylece Günay Kayarlar yeniden Beyoğluspor’a dönerken takım da 1962-63 sezonunda ilk kez Türkiye 1. Liginde mücadele etmeye başlamış."

1961-62'de İstanbul mahalli ligi şampiyonu olup Bursa'daki baraj maçlarında Türkiye 1. Ligine yükselme hakkını kazanan
Beyoğluspor takımı. Ayaktakiler: ? , Güngör Sürel, Sedat, Kaplan, ? , Kartal. Oturanlar: Kemal,
Gogo, Günay,  ? , Alpay.
1964’te antrenörlük hayatı başlamış: “Antrenörlüğe de Beyoğluspor’da Doğan Koloğlu’nun yardımcılığını yaparak başladım. Sonra Eşfak Abi (Aykaç) ile Beşiktaş’ın ünlü oyuncusu Voleci lakaplı Şeref Görkey ile çalıştım.” Günay Kayarlar 1978’e kadar Alibeyköy Adalet, Anadolu, Karagümrük gibi İstanbul’un muhtelif kulüplerini çalıştırmış.

Alibeyköy Adalet'i çalıştırırken bir maçta.
1979’da tekrar Galatasaray’a dönmüş, altyapı sorumluluğunu ve PAF takımı antrenörlüğünü üstlenmiş. 1980-81’de ikinci kez Galatasaray’ın başına geçen Brian Birch’ün yardımcısı olmuş. O sene Trabzonspor ve Adanaspor’un ardından ligi üçüncü sırada tamamlamışlar. Fakat Birch ikinci sezonunda bir hadiseye karışınca görevinden uzaklaştırılmış ve Günay Kayarlar iki maç için takımın başına geçmiş. Ardından Özkan Sümer’in yardımcısı olarak görevine devam etmiş.


“İkinci kez Galatasaray’a geldiğinde Birch’ün yardımcısıydım. Bir maçta Hürriyet gazetesinden Faik Gürses’e saldırdı. Olaylar çıktı. Sonra spor basını ona cephe alınca Türkiye’den ayrıldı.  Onun üzerine takım iki maç bana kaldı. O iki maçı kazandık. Deplasmanda Gaziantep’i, burada Ankaragücü’nü yendik. Sonra Özkan Sümer’i getirdiler, ben de onun yardımcılığına devam ettim.”

Galatasaray'ın Temmuz 1981'deki sezon açılışı.
Özkan Sümer'le bir buçuk sezon çalıştıktan sonra Galatasaray'ın teknik sorumluluğuna 1983-84 sezonunda Tomislav İviç getirilince onun yardımcılığıyla görevini sürdürmüş Günay Kayarlar. 1984’te Almanya’da katıldığı teknik direktörlük kursunu bitirdikten sonra yine Galatasaray’a dönmüş ve iki sezon boyunca 3. Lig takımının teknik direktörlüğünü üstlenmiş. Daha sonra Futbol Federasyonunda bölge antrenörlüğü, teknik sorumluluk gibi görevlerde bulunmuş. Yaklaşık yedi yıl federasyonda görev yaptıktan sonra Galatasaray, Beylerbeyi ve Beykoz takımlarında menajerlik, İstanbulspor’da altyapı teknik sorumluluğu yapmış.



Spor muhabiri Şafak Kayarlar’ın babası olan Günay Kayarlar son olarak 2004 yılında üstlendiği Galatasaray futbol okulunun yöneticiliğini bu yıl bıraktıktan sonra Galatasaray ve futbolla ilişkisini artık bir futbol sever olarak sürdürüyor.


Galatasaray'ın yüzüncü yılında merhum başkan Özhan Canaydın'dan
plaket alırken.







24 Ekim 2014 Cuma

Turgay Meto - İzmirspor Kaptanı, Ege'nin Teknik Direktörü

Bir zamanlar İzmir’in beş takımı birden Türkiye 1. Liginde, yani günümüzde Avrupa’nın bir takım ülkelerine özenerek “Süper” adı verilen ligde mücadele ederdi. Bugün bu takımların dördü yeni birinci ve ikinci ligde yer alırken İzmirspor ise birkaç yıldan beri bölgesel amatör ligde yaşam savaşı veriyor. Diğer takımların seyirci desteğinde geçmişe göre fazla bir değişiklik olmadı (hatta Göztepe’nin 1. Ligdeki ilk yıllarına kıyasla taraftar sayısını katbekat arttırdığını söyleyebiliriz). Buna karşılık altmışların başında büyük seyirci desteğine sahip “Şimşekler” günümüzde Yeşilyurt semtindeki derme çatma bir stadyumun tek tribününü dolduran seyirci önünde oynuyor. Bir zamanlar 1. Ligi dördüncü bitirme başarısını gösteren takımın görkemli günlerinin en önemli tanıklarından biri Turgay Meto idi. İzmirspor’un formasını on sezon boyunca giyip kaptanlığını yapan Turgay Meto ile Akhisar’daki çocukluk, İzmir’deki öğrencilik ve futbolculuk yıllarını, 1. Ligde mücadele eden İzmirspor’u, o yıllarda futbolcuların içinde bulunduğu koşulları konuştuk.


“1943’te Akhisar’da doğdum. Herkes gibi sokaklarda top oynamaya başladım. Babam top oynamama kızardı, hatta döverdi beni. Okumamı isterdi. O zaman Akhisar’da lise yoktu. Bütün arkadaşlarım sabah Manisa’ya giderlerdi, akşam dönerlerdi. Babamın maddi durumu iyiydi. Çiftliğimiz vardı, yanında sekiz on kişi çalışırdı. Yaklaşık 1.500 koyundan oluşan bir sürü vardı. Arkadaşlarım kışın buz gibi havalarda okumak için sabahın karanlığında yollara düşerdi. O zaman kara tren var. Akhisar-Manisa arası belki bir saatten fazla sürerdi. Döndükleri zaman da hava kararmış olurdu. Menderes’in zamanında İzmir milletvekilliği ve Altay divan başkanlığı yapan Muzaffer Balaban diye bir akrabamız vardı. Onun vasıtasıyla beni İzmir Atatürk Lisesine yazdırdılar. O akrabamız benim velim oldu ve 1956’da Atatürk Lisesinde yatılı okumak için İzmir’e geldim.”


“Akhisar’dan İzmir’e okumaya giden üç-dört ailenin çocuğu vardı. Sanki Avrupa’da okumaya gitmiş gibi olmuştum. Atatürk Lisesi memleketin sayılı liselerinden biriydi. O zamanlar İzmir’de okumak başlı başına bir olaydı. O yıllarda Akhisar-İzmir arası dört saat sürerdi. İki saat Manisa, ondan sonra bir de Sabuncu Beli var. Yol şimdiki gibi geniş değil. Oysa şimdi normal bir arabayla neredeyse bir saate indi bu yol. Bir ara Akhisarspor’da antrenörlük yaparken İzmir’den gittim geldim mesela. Babam okumamı çok istiyordu ama benim aklım fikrim futbol oynamaktaydı. Zaten futbol yüzünden İzmir’de iki sene okudum, sonra Akhisar’da lise açılınca orada bitirdim. Futbola hiç bulaşmasaydım yüzde yüz ya İTÜ ya da ODTÜ’de okurdum; bütün arkadaşlarım gibi ben de doktor, mühendis, avukat ya da bankacı olurdum. Ama futbol sayesinde Ege bölgesinde herkes tarafından tanınan Turgay Meto oldum, o da işin ayrı bir tarafı.”


“Okuduğum yıllarda Atatürk Lisesinde yaklaşık 1.500 kişi vardı. Futbol yüzünden orada bütün okul beni tanıyordu. Hocalar da futbol yüzünden severdi beni. Bizim okulun hocaları adeta yarı tanrı gibiydi. Okulun fuara bakan bir futbol sahası vardı. Ben arkadaşlarıma nazaran iyi oynuyordum herhalde ki hocalar maçımız oldu mu sahanın kenarına gelip izliyorlardı. Ben böylece ufacık bir çocuk olarak farkında olmadan şöhret olmuşum. Üçüncü sınıftaki ağabeyler mesela benim ismimi biliyordu. O zamana dek Atatürk Lisesi futbolda kuvvetli değildi. Basketbolda ve atletizmde kuvvetliydi İzmir’de, bu dallarda sporcular yetiştirirdi. O tarihe dek futbolda Namık Kemal Lisesi birinci olurdu. Benim oynadığım yıllarda futbolda da kuvvetlendi okul.”


Okul maçları da Alsancak Stadında oynanırdı ve bayağı kıran kırana maçlar olurdu. Mithatpaşa Sanat Enstitüsü, Namık Kemal Lisesi, Ticaret Lisesi, Karşıyaka Lisesi gibi okul takımlarıyla çekişirdik. Benimle birlikte iyi futbol oynayan bir iki arkadaş daha takımda olunca, o güne dek futbolda adı geçmeyen Atatürk Lisesi de şampiyon olamadı ama iddialı bir konuma gelmişti. Lisede okurken İzmir genç karmasına da seçildim. Liseler arası maçlarda hakemler, antrenörler filan görmüşler. Mesela Ali Barçın maçlarımızda hakemlik yapıyor, yetenekli oyuncular dikkatini çekiyor. İzmir ufak o zamanlar, herkes birbirini tanıyor. Genç karmanın antrenörü Sait Altınordu’ya tavsiye etmişler. Arkadaşlarım vasıtasıyla beni idmana çağırmış. Gittim ama epey ufağım. Karmada Altaylı Ayhan, Göztepeli kaleci Ali ve Nevzat, Altaylı sağ bek Yılmaz gibi isimler vardı. Ben onların arasında ufak kalıyordum.”


“Sait Altınordu sonra İzmirspor’a antrenör oldu. Beni de İzmirspor’a aldı. Henüz on yedi buçuk yaşındaydım. Neden öyle dediğime gelince, on sekiz yaşını doldurunca genç takımda oynayamıyorsun. Şimdi U-17, U-18 gibi kategoriler kuruldu. İzmirspor menajeri Sami Özok beni önemli maçlarda genç takımda oynatırdı. Demek on sekiz yaşımı doldurmamışım ki birkaç maçta oynadım genç takımda. Fakat sakatlanacağım diye de korkarlardı. Aslında ben genç takımda yaşıtlarımla oynadığımda daha mutlu oluyordum ama çaktırmıyordum! Çünkü rakiplerim de takım arkadaşlarım da benim kadardı. Fakat A takımında oynadığım zaman mesela karşımdaki Lefter Abi otuz dört yaşında. Yetenekliyim ama orta sahada oynadığım için gücüm yetmiyor, sahalar çamur. Daha kemiklerim gelişmemiş, toplar gülle gibi. Topa kafanı uzattığın zaman rakip senin kafana tekmeyi patlatırdı o zamanlar, ölürsen öl. Şimdi o harekete hakemler daha başında hissedip faul çalıyor. Benim çok gözüm patladı maçlarda!”

İzmirspor'un ünlü menajeri Sami Özok ve İstanbulspor'dan
gelen Nazım ile İzmirspor sahasında bir idmanda.
“İzmirspor’a ilk geldiğimde takım şöhretli isimlerle doluydu. Benim dışımda bir tek genç milli takımdan arkadaşım Bülent Buda’nın yaşı küçüktü. Diğerleri hep yirmi beş yaşın üstünde futbolculardı, bir kısmı da otuzun üstündeydi – hepsi şöhret. Bir sene önce Milli Ligde dördüncü olmuş İzmirspor. Ben o takıma transfer oldum. O zaman ne Göztepe, ne Karşıyaka, ne Altay iddialıydı, İzmirspor vardı. Bir sezon önce lisede okuduğum için yakından takip ediyordum. Fenerbahçe’yi 4-2, Galatasaray’ı 3-1, Beşiktaş’ı 3-0 yendiler. Büyük takımdı İzmirspor, zaten ona tav olup gitmiştim. Yoksa beni Altay da Altınordu da istiyordu. Fakat İzmirspor’un o şaşaası beni etkilemişti. Halk Sahasında idmanlarını seyrederdik. Bazen genç karma olarak Alsancak Stadında idman yapardık. Biz çıkardık, onlar gelirdi. Hatta onlarla genç karma olarak maç da yapmıştık.”

İzmirspor 1962-63 kadrosu. Ayaktakiler (soldan): Cengiz Karakayalı, Seyfi Talay, Erol Kaynak, Turgay Meto,
Gürcan Berk, Doğan Akı. Oturanlar: "Rus" Erol, İrfan, B. Orhan, Zeki Şensan, Bülent Buda.
“İzmirspor’da oynamaya başlayınca okulda devamsızlık yapmaya başladım. Atatürk Lisesi devamsızlığı kaldırmaz. Sporu tadında yapıp bırakacaksın. Ben okulun dışına taşmıştım o zaman. İzmir beden terbiyesi yetkilileri mesela okula gelip genç milli takıma katılmam için izin alıyorlardı. O zaman okulda devamsızlık yapmamış oluyorum ama derslere de giremiyorum tabii. Haftada iki gün idmana gidiyordum. Derslerime de çok çalışıyorum ama idmanlarda yoruluyorsun haliyle. Akşamları o zaman mütalaa derdik, şimdi etüt deniyor herhalde, ders çalışırdık ama yorgunlukla uykumuz gelirdi tabii. Haliyle notlarımız menfi olarak etkilendi.”  

Son sene Akhisar’da lise açılmıştı, son sınıfı orada okudum. Jimnastik hocasıyla kavga etmiştim. Yoksa bütün hocalar beni mezun edecekti aslında. Jimnastik hocası aynı zamanda futbol hocamızdı. 19 Mayıs hareketlerini de yapmamı istemişti. Halbuki yıl içinde derslerde beni ayırıp topla idman yaptırırdı. Ben o hareketlerin hiçbirini çalışmamıştım. Bana bir hafta mühlet verdi, yoksa karnede 1 veririm dedi. Ben de inatlaştım ve çalışmadım. Gerçekten karneye 1 vermişti hoca. Benim de inadım tuttu ve okuldan ayrılmaya karar verdim. Ben Akhisar’a dönünce Atatürk Lisesinden aldığım bilgilerle rahat bir ders yılı geçirdim. İzmir’deki bilgilerimle bugün hâlâ Fransızca konuşabilirim mesela.”

Turgay Meto (soldan ikinci), İzmirli ünlü hakem Ali Barçın ile (gözlüklü).
“Okulda şöhret olmayla ilgili bir anım var. Biyoloji dersinden yazılı oluyorduk. ‘Bu hastalıkları ne yapmaz?’ diye bir soru var, oysa ben cevapta ne yaparı yazıyorum. Bu şaşırtmacalı soruyu yanlış anlamışım yani.  Sınavın bitmesine sekiz-on dakika kalmıştı. Artık kâğıdı vermek üzereydim. Selahattin Okan diye Türkiye çapında bir hocamız vardı, gelip parmağını o cevabın olduğu yere koyuyor ısrarla. Ben bakıyorum, cevabım doğru diyorum kendi kendime. Hoca sınıfta bir dolaştı, tekrar geldi yanıma. Kızarak, ‘soru ne?’ diye parmağıyla işaret etti. İşte o zaman uyandım. Futbol hastası olan hocamızın yaptığı torpil sayesinde düşük not almaktan kurtuldum. Bu olay da okuldaki şöhretimi iyice arttırmıştı.”

İzmirspor 1967-68 sezonunda 2. lig şampiyonluğunu ilan ettiği gün, Altay-
Galatasaray maçı da vardı. Sahaya çıkan iki eski İzmirsporlu Metin Oktay
ve Ergün Acuner kaptan Turgay Meto'ya çiçek vererek kutladılar.
Öğrencilik günleri, genç karmaya seçiliş, İzmirspor’daki ilk yılları akıcı bir üslupla anlatıyor Turgay Meto. Fakat futbol oynadığı yılların şartlarını sorduğumuzda yüzü birden ciddileşiyor ve başlıyor madalyonun ters yüzünü anlatmaya:  

“O zamanki şartlar tam bir kepazelikti. Dakika bir sakatlandın çıkıyorsun, yerine oyuncu giremiyor. Kaleci sakatlansa, kalecisiz oynuyorsun. Kaleye futbolculardan biri geçiyordu. Bu şekilde yıllarca oynadık. Oyun sırasında sakatlandın mesela, git kenara sol açığa bekle. Maç esnasında arkadaşın unutur sakat olduğunu, top sana gelir. Koşarsın yakalayamazsın, tribünler sana güler. Sahada durduğun her dakika o kanamayı arttırıyor. Hemen çıkman lazım, buz yapılması lazım. Hatta belki hastaneye gitmen lazım ama hayır, oynuyorsun ve maçı bitiriyorsun. Hatta buz diye bir şey bilmiyoruz biz o zaman. Hep sıcakla tedavi ediliyor sakatlık. Ayağını kaynar su dolu kovanın içine sokuyorsun, daha beter oluyor. Bunu yapanlar profesörler, spor hekimliği diye bir şey yok o zaman. O zaman Cumartesi-Pazar üst üste maç oynardık. Cumartesi günü sakatlandın diyelim, ertesi günkü maça yetişeceksin. Tedavi hep kaynar suyla yapılıyor, sıcak tedavi yani. Öyle yapılınca ayak ertesi gün iyice şişerdi. Sen kendini tedavi olmuş zanneder, öyle oynardın. Ama nasıl oynayacaksın, koşacak halin yok. Antrenör bilir, ‘Tedavi oldun bak, oynarsın,’ diye sahaya çıkarır seni. Bir aspirin, bir doping hapı verilirdi. Daha beşinci dakikada nüksederdi sakatlık. Bir gün önce zaten ızdırap çekmişsin, o gün katlanarak artardı ağrı. Üstüne bir de tribünden hakaret ve küfür işitirsin, ‘Koşsana şerefsiz!’ diye bağırırlar.”

Turgay Meto Karşıyaka'yı çalıştırdığı sırada takımın kaleci antrenörlüğünü
yapan unutulmaz İzmirspor kalecisi Seyfi Talay ve menajerliğini yapan
Karşıyaka efsanesi Gode Cengiz ile.
“Ayakkabılar ayrı bir dertti. Dinyakosu kral futbolcular veya İstanbullular giyerdi. İzmirli futbolcular ayakkabıyı Ahmet Şamar’a yaptırırdı. Ayakkabının altı kösele, zemin toprak. Toprakta koştun mu o köseleler yirminci dakikada erimeye başlardı. Eriyince çivi kalırdı. Üstüne bastıkça içeri girip tabanı delerdi. Devre arasında masör ayakkabıyı tutup çeker, ayak tabanımız kan içinde kalırdı. Ayağa tentürdiyotlu pamuk sürülürdü. Malzemeci çivileri demir örse koyup vururdu. İkinci yarı o şekilde koşmaya çalışırsın ama tribün bilmez, ‘Niye koşmuyorsun?’ diye bağırır. O zamanın ayakkabılarının bir tanesi neredeyse bir kilo gelirdi. Şimdiki ayakkabılar neredeyse çorap gibi. Yağmur yağdığı zaman topun ağırlığı bir buçuk kilo geliyordu. Oysa bugünkü toplar ne kadar yağmur yağarsa yağsın bir gram su çekmez. O zaman topa bir kafa vurursun, bütün stadyum sanki etrafında döner. Ondan sonra korkarsın, gollük pozisyon olsa bile bir daha topa kafa vuramazsın.”

                                                                              (Yeni Asır)
“Bizim kuşaklar maddi açıdan da talihsizdi. Bırak doğru dürüst para kazanmayı cebimizdeki paradan bile olurduk bazen. Yönetici gelir, futbolculara maaş ödeyemiyoruz diye bizden para isterdi mesela. Takımda kıdemli olmanın zararını çekerdik. Bir ay sonra geri veririz denir, o bir ay olur iki ay, yarısı verilir kalanı çarçur olur gider. Şimdi futbolcuların en kötüsü senede bir trilyon kazanıyor. Biz doğru dürüst para kazansaydık daha otuz yaşına gelmeden futbolu bırakmazdık. Gerçi biz de çalışan insanlara göre daha iyi para kazanıyorduk tabii. Giyimimiz kuşamımız daha düzgün oluyordu, bir araba alabiliyorduk ama bugünkü şartlarla kıyaslandığında çok farklı kalıyor. Bizim on yılda kazandığımızı şimdi en vasatı bir yılda kazanıyor. Bizde mukavele iki senede bir olurdu. Bir de iki sene uzatılırdı, aynı paraya. Tam bir kepazelikti. Takım arkadaşlarımın çoğu Tariş, Belediye gibi kurumlara birilerinin vasıtasıyla girerek geçimlerini kazanmak zorunda kaldılar. Lefter Abi, Metin Abi gibi yıldızlar bile o zaman büyük para kazanamadı. Biz 40 bin lira alıyorsak, Lefter Abi 60 bin lira alıyordu mesela. Yani bizden en fazla bir buçuk misli para kazanıyorlardı.”

İzmir'de yetişen üç büyük futbolcu bir arada (soldan): Seyfi Talay,
Metin Oktay ve Turgay Meto.
İzmirspor’da başarılı futboluyla otoritelerin dikkatini çeken Turgay Meto 1963’te Napoli’de düzenlenen Akdeniz Oyunlarında amatör milli takım formasını giydi. Milli takım kalede Beykozlu Nihat ve Göztepeli Ali, Beşiktaşlı Sanlı, Altaylı Ayfer, Galatasaraylı Erol, Fenerbahçeli Nedim, Vefalı Ruhi gibi sonraki yıllarda futbolumuzda önemli yer işgal eden isimlerden oluşuyordu. Finalde İtalya’ya yenilerek gümüş madalya alan amatör milli takımın o maçlarını Turgay Meto şöyle hatırlıyor:

“Yarı finalde Mısır ve Suriye’nin bir araya gelmesinden oluşan Birleşik Arap Cumhuriyeti ile oynamıştık. Onlarda amatörlük olduğu için aslında A milli takımlarıyla oynadık. 3-1 yendik onları, gollerin üçünü de ben attım ama maç sırasında çok vurdular bana, sakatlandım. Finalde İtalya ile oynadık. Nedim Doğan kaptanımızdı. Napoli’de 70 bin kişilik statta oynadık. Fakat beni tedavi etmelerine rağmen bu maça yetiştiremediler. Nedim yalnız kaldı. Maç 1-0 gidiyordu, her an 1-1 olabilirdi. İtalyanlar maç sırasında Nedim’i de sakatladılar. Burnu kırılmıştı galiba. Maçtan çıkıp hastaneye götürdüler. Sonuçta İtalyanlara 3-0 yenilip gümüş madalya aldık ama o da güzel bir sonuçtu. İspanyolları, Fransızları, Yugoslavya’yı geride bıraktık.”

Amatör milli takım 1963'te Napoli'de düzenlenen Akdeniz Oyunlarında antrenör Sabri Kiraz ile birlikte. Turgay Meto
sol başta oturan Sanlı'nın yanında. Sağdan üçüncü Ayfer Elmastaşoğlu.
Turgay Meto pek bilinmeyen bir olayı, bir maçlığına Altınordulu olmasının hikâyesini de anlatıyor: “Bir maçlığına Altınordu forması da giydim. Sezon başında Sait Altınordu İzmirspor’dan ayrılmış tekrar Altınordu antrenörü olmuştu. Beni de Altınordu’ya götürdü. Fenerbahçe’yle yapılan özel maçta oynadım. Fakat İzmirsporlu yöneticiler usulsüzlük yapıldı diye benim transferime itiraz ettiler. Federasyon kulübü haklı bularak beni İzmirspor’a iade etti.  Antalya’da yapılan genç milli takım seçmelerinde İstanbul karmasında oynayan Erkan Velioğlu ile tanışmıştım. Sait Hoca bir iki adam daha alalım demişti. Ben de o sırada Erkan’ın Karagümrük’ten ayrıldığını, boşta olduğunu gazetede okumuştum. Onu tavsiye ettim. Erkan o şekilde İzmir’e geldi, on yıl Altınordu’da oynadı ve takım kaptanı oldu. Halen de arkadaşlığımız devam ediyor.”

İzmirspor 2. lige düştüğü 1967-68 sezonunda şampiyon olup
tekrar 1. lige çıktığı zaman dönemin ünlü dergisi Fotospor Turgay
Meto'yu takım arkadaşlarının omuzlarına aldırarak bu
fotoğrafı yayınlamıştı.
Henüz genç bir oyuncuyken İzmirspor’un parlak günlerini yaşayan Turgay Meto yıllar geçip kaptanlığa seçildiği sırada sıkıntılı günlerine tanıklık etti. İlk kez 1966-67 sezonunda Karşıyaka ile birlikte 2. Lige düştü İzmirspor. Ertesi sezon Samsunspor, Balıkesirspor, Boluspor ve Trabzonspor ile girdiği büyük çekişmeden galip çıkarak tekrar 1. Lige yükseldi. Ne var ki artık bütün Anadolu’da amatör kulüpler, bulundukları şehri temsil eden tek bir kulüp altında birleşmişti. Kısacası rekabet artık çok çetin bir hale gelmişti. Eşitsiz rekabet şartlarına dayanamayan İzmirspor 1968-69 sezonunda son kez Türkiye 1. Liginde yer aldıktan sonra dönmemek üzere veda etti. Turgay Meto da 2. Lige düşen takımında bir sezon daha oynadıktan sonra 1970-71 sezonunda Balıkesirspor’un yolunu tuttu. Balıkesir’de Altaylı Mahmut Evren, Feriköy kalecisi Necdet İnanç ve Rıdvan Kaner gibi 1. Lig tecrübesine sahip isimlerle birlikte forma giydi. O günleri,  “On seneye yakın İzmirspor’da oynadım. Sonra iki üç sene Balıkesirspor’da oynadım. İzmirspor’dan on yılda kazandığımı Balıkesir’de bir buçuk yılda kazandım,” diyerek özetliyor.

Balıkesirspor 1971-72 kadrosu. Ayakta sol başta Mahmut Evren ve Necdet İnanç. Turgay Meto ayakta sağdan ikinci.
Sol başta oturan Rıdvan Kaner. Sağdan ikinci oturan Hacettepe ve Galatasaraylı Onursal Uraz.
                                                                                                                                              (Facebook.com/Mazideki Balıkesir)
Söz para kazanmaktan açılmışken milli voleybolcu kızı Tuba’nın kendisinden daha çok kazandığını belirtiyor Turgay Meto: “Fenerbahçe, Beşiktaş, Galatasaray, Güneş Sigorta ve Karşıyaka’da pasör olarak oynadı. Son olarak Çanakkale’yi şampiyon yaptılar. Şimdi antrenör kursuna devam edecek. Benim kızım voleyboldan benden çok kazandı.”

Balıkesirspor’da futbolu bıraktıktan sonra kursları tamamlayarak teknik direktör olmuş Turgay Meto. Hatta sonraki yıllarda kurslarda hocalık da yapmış:  “Sonradan kurs hocalığı yaptım, yani antrenör hocası oldum. Erkan’lara, Nevzat’lara, Sanlı’lara kurs verdim. Onlardan ufak olmama rağmen kurslara onlardan önce gitmiştim. Mesela Gençlerbirliği kalecisi Köylü Selçuk vardı, benden bir hayli büyüktü. O futbol oynarken ben daha bebektim! Onun hocalığını yaptım mesela. O bana hoca diyordu, ben ona Selçuk Abi diyordum. Futbolculuk yıllarımda nelerden çektiysem o sorunları antrenörlüğümde futbolcularıma mümkün olduğunca yaşatmamaya çalıştım. Oyunculara en iyi ayakkabıları giydirdim, sakatlığını hissettiğim zaman hemen oyundan çıkardım. Oyuncu maç sırasında oyundan çıkmak istemez ama oynayamaya devam ederse bir haftada iyileşecek sakatlık iki ayda geçmez. Bunlara hep engel oldum.”


Futbolculuğu gibi antrenörlük hayatı da başarılarla dolu Turgay Meto’nun. Kuşadasıspor, Ispartaspor ve İzmirspor’u 3. Ligden 2. Lige çıkarmış. Yine çalıştırdığı Akhisarspor ve Karşıyaka ise şampiyonluğu kıl payı kaçırmış. Bunların en unutulmazı Karşıyaka’nın 1980-81 sezonunda Göztepe ile giriştiği ve son maçta averajla kaptırdığı şampiyonluk yarışı. Turgay Meto Karşıyaka’nın hocalığını yaparken yakın arkadaşı Erkan Velioğlu ise Göztepe’yi çalıştırmış o sezon. Kısacası iki arkadaş o unutulmaz 80.000 kişilik maçta rakip olmuşlar.

1980-81 sezonundaki 80 bin kişilik maçın öncesi.
                                                                                  (Yeni Asır)

Son kez Kuşadasıspor’u çalıştıran Turgay Meto on beş yıl önce verdiği bir kararla antrenörlüğü bırakmış. Bu konuda şunları söylüyor: “Baktım arkadan gençler geliyor, artık yeter dedim. Zaten hiçbir zaman ihtiraslı olmadım. Sırası gelince herkes bırakmasını bilmeli.”

Erkan Velioğlu (solda) ve Turgay Meto, üç sezon önce oynanan Karşıyaka-
Göztepe maçından önce İzmir basınına bu pozu vermişti.
                                                                                               (milliyet.com.tr)

Turgay Meto artık eşi Neşe Hanım ile birlikte İzmir’in Özdere beldesinde sakin bir hayat sürdürüyor. Komşularından biri de yıllarca sahalarda rakip olarak mücadele etmesine rağmen çok yakın dostluk kurduğu Erkan Velioğlu. Hepsine sağlıklı, mutlu bir ömür diliyoruz.